In het verleden kon u als btw-plichtige de btw op de aankoop of oprichting van een gebouw (of een ander bedrijfsmiddel) dat u zowel beroepsmatig als privé gebruikte, volledig recupereren. Als voorwaarde gold dat het gebouw volledig opgenomen was in het bedrijfsvermogen. In het bekende Seeling-arrest bevestigde het hof bovendien dat het gedeeltelijke privégebruik door een btw-plichtige van een gebouw geen van btw vrijgestelde onroerende verhuur was.

Bijgevolg kon een btw-plichtige vennootschap de btw geheven bij de aankoop of oprichting van een gebouw dat deels gebruikt werd voor privébehoeften van de bedrijfsleider en zijn gezin, ineens volledig recupereren. Het latere privégebruik werd dan wel gelijkgesteld met een belastbare dienst onder bezwarende titel en onderworpen aan btw. Uiteraard had dat een groot cashflowvoordeel als gevolg: eerst 100% recht op aftrek van btw en daarna btw over de 'dienst aan zichzelf', met name over het genoten privévoordeel gespreid in de tijd. De Belgische fiscale administratie was niet echt opgezet met dat volgens haar onterechte financiële voordeel. Gesteund door de wetgever ondernam ze verscheidene pogingen om het voordeel teniet te doen. Zo had een wetswijziging eind 2006 als gevolg dat het privégebruik niet meer als een 'dienst aan zichzelf' met btw belast werd. De ineens gerecupereerde btw met betrekking tot het privégedeelte van het gebouw moest in plaats daarvan gedurende de herzieningstermijn van vijftien jaar ten belope van één vijftiende per jaar herzien worden. Die pogingen oogstten veel kritiek en bleken ook verschillende malen voor de rechtbank ijdel. Uiteindelijk schoot de EU onder impuls van de Europese Commissie te hulp. Tegen 1 januari 2011 moeten de lidstaten van de EU hun interne btw-wetgeving aanpassen, zodat de btw geheven bij de oprichting, aankoop, renovatie of substantiële omvorming van een onroerend goed slechts recupereerbaar is in de mate dat die btw betrekking heeft op het gedeelte van het onroerend goed dat voor beroepsdoeleinden gebruikt wordt. Intussen keurde onze federale ministerraad een ontwerp van wetswijziging in die zin goed. De btw met betrekking tot het privégedeelte van een opgericht of aangekocht gebouw zal daardoor vanaf 2011 niet langer recupereerbaar zijn. Bij de oprichting of aankoop van het bedrijfsmiddel zal de btw-aftrek onmiddellijk beperkt worden in verhouding tot het gebruik voor de economische activiteit.

De btw met betrekking tot het privégedeelte van een opgericht of aangekocht gebouw zal vanaf 2011 niet langer recupereerbaar zijn.

Positief aan de nieuwe regeling is wel dat er geen btw meer verschuldigd is op het privévoordeel dat u als bedrijfsleider krijgt door de gratis terbeschikkingstelling. In een dergelijk geval krijgt u een forfaitair voordeel van alle aard belastbaar in de personenbelasting, waarvan het bedrag afhankelijk is van het kadastraal inkomen van het privégedeelte van het onroerend goed in kwestie. Daarop zal uw vennootschap dus geen btw meer moeten inhouden.

Nils De Vriendt, coördinator Tax Team Optima Financial Planners

Deze bijdrage verscheen in het personal finance-magazine Moneytalk onder de rubriek 'fiscaal weetje'.