Fiscaliteit 2012:
op zoek naar licht
in de duisternis

Op het eerste zicht lijkt de fiscale impact van de nieuwe regering nog mee te vallen. Het spook van de vermogensbelasting, waar enkele maanden zoveel rond te doen was, blijft in de kast. Of toch niet?

JO VIAENE: "Voor belastingplichtigen met roerende inkomsten boven 20.000 euro komt er een bijkomende heffing van 4 procent op het deel boven de 20.000 euro. Die heffing komt bovenop de belasting van 21 procent op de intresten en dividenden, zodat de totale belasting naar 25 procent gaat, waar ze vroeger in veel gevallen maar 15 procent bedroeg. In de praktijk komt dit neer op een belasting van de inkomsten uit vermogens van de Belgen. Het heet dan wel niet 'vermogensbelasting', maar het is er wel één. De vermogensbelasting is op die manier bijna ongemerkt in onze fiscaliteit binnengeslopen."

THOMAS WEYTS: "De invoering van een belasting op vermogens van burgers gaat nochtans in tegen een Europese tendens: landen met een vermogensbelasting voeren die juist af. Oostenrijk (1994), Denemarken (1997), Finland (2006) en Zweden (2007) zagen in dat de vermogensbelasting niet alleen heel duur was om te heffen, maar ook een grote kapitaalvlucht naar het buitenland in de hand werkte. Frankrijk is een van de laatste landen met een echte vermogensbelasting. En dan zie je dat een fors aantal vermogende Fransen er de Belgische nationaliteit voor over heeft om daaraan te ontsnappen."

Het belastingstelsel, toch al geen simpele zaak, wordt er niet eenvoudiger op?

KOEN LAMBERTS: "Het belastingsysteem wordt steeds maar complexer, en dat bewijst vooral dat er niet echt sprake is geweest van keuzes voor een welbepaalde richting. Waar willen ze naartoe met deze fiscaliteit, vraag ik me soms af. Wat is het plan? Ik herken geen duidelijke beleidslijn, behalve dan dat ze op zoek zijn naar extra inkomsten voor de overheid. Je merkt ook dat de nieuwe fiscaliteit het resultaat is van politieke onderhandelingen. In ruil voor toegevingen op één vlak, kan een partij er dan maatregelen 'doorduwen' op een ander vlak. Maar is dat voor de belastingbetaler een goede zaak?"

Gaan vermogens niet steeds verder de dans ontspringen, naar allerlei fiscale paradijzen?

THOMAS WEYTS: "De vraag is of die vermogens dan nog wel besteedbaar zijn. Ik stel toch vragen bij de duurzaamheid van dat soort van constructies. Zeker op de langere termijn, bijvoorbeeld wat successie betreft. Wie voor dit soort oplossingen kiest, trekt willens nillens ook zijn kinderen mee in bad. Alle fiscale advocaten raden dit af, en dat is ook logisch: iedereen wil in de eerste plaats gemoedsrust als het op zijn vermogen aankomt. Mensen hebben daar een zekere mate van taxatie voor over."

Welk gevoel leeft vandaag bij de klanten met wie jullie rond de tafel zitten?

KOEN LAMBERTS: "Bescherming van vermogen is een zeer actueel thema. De Belg die vandaag zijn geld toevertrouwt aan een bank die te veel geleend heeft aan pakweg Griekenland, loopt enorme risico's. Jij leent je geld toch ook niet uit aan een Ier, een Griek of een Amerikaan die er vastgoed mee koopt en het achteraf niet kan terugbetalen? Daarbij komt nog eens dat de overheid veel aandelen aanhoudt in banken die vandaag veel waarde verloren hebben."

KOEN LAMBERTS: "De vraag hoeveel procent het geld precies heeft opgebracht, is verdrongen door de vraag naar comfort en gemoedsrust."

Heeft een goed plan nog wel zin?

THOMAS WEYTS: "Een ding is zeker: morgen wordt er fiscaal niet beter op. Er komt harmonisatie met de omringende landen, maar de situatie van de staatskas laat uitschijnen dat dit vooral maatregelen worden die in het nadeel zullen uitvallen van de Belgische spaarder. Dus is het meer dan ooit opportuun om vandaag de juiste stappen te zetten, om jezelf van een stuk gemoedsrust te verzekeren. Wie zegt dat het nulprocenttarief voor handgiften in België nog vijf jaar meegaat? Geen enkel buurland heeft dit nog. Ook wat betreft de reorganisatie van vermogens, de overdracht naar de kinderen, kun je maar beter vandaag in actie schieten. Dit gaat niet om financieel-fiscale spitstechnologie, maar wel om een kwestie van gezond boerenverstand. Je kunt beter handelen tegen de gunstige tarieven van vandaag en de fiscus voor zijn, dan wachten op een fiscaliteit die hoe dan ook in beweging zal blijven."